Interreg CE

„Pradziad School Network”. Grant realizowany w ramach programu mikroprojektów Euroregionu Pradziad we współpracy z Uniwersytetem Palackiego w Ołomuńcu (projekt nr CZ.11.4.120/0.0/0.0/16_009/0000199)

Kierownik projektu: dr Hynek Böhm (Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu).
Zespół badawczy ze strony polskiej: dr Wojciech Opioła (koordynator partnera projektu); dr Adam Drosik (wykonawca); dr Bartosz Maziarz (wykonawca); dr Lech Rubisz (wykonawca)

Czas realizacji: 2016-2017

Projekt stawia sobie za cel utworzenie w Euroregionie Pradziad (ERP) sieci współpracy czeskich i polskich szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich oraz ich nauczycieli. Ta sieć pomoże włączyć do współpracy transgranicznej wyraźnie większą liczbą nauczycieli niż obecnie. Ten główny cel będą następnie uzupełniać cele szczegółowe: a) w ścisłej współpracy z przedstawicielami ERP motywowanie szkół z czeskiej i polskiej części ERP do podjęcia współpracy, b) pomoc w określeniu takich mechanizmów współpracy, które ułatwią realizację analizy współpracy transgranicznej c) formułowanie zaleceń dla przedstawicieli władz, odpowiedzialnych za rozwój współpracy transgranicznej w edukacji, d) zaproponowanie/zidentyfikowanie przykładów dobrych praktyk, które są obecne we współpracy zagranicznej w dziedzinie edukacji, e) próba stwierdzenia, czy studenci z obu stron granicy są przygotowani do przezwyciężenia bariery mentalnej i odbycia części swoich studiów po drugiej stronie granicy.
W ramach projektu zostanie zrealizowanych pięć głównych działań, wszystkie jednak będą wynikać i nawiązywać do tego wstępnego i najbardziej zasadniczego, mianowicie utworzenia sieci kooperacyjnej szkół ERP. Konkretny zakres działalności tej sieci kooperacyjnej zostanie następnie określony na podstawie analizy tego, czy i w jaki sposób potencjał współpracy transgranicznej znajduje odbicie w narodowych, wojewódzkich i lokalnych dokumentach strategicznych poświęconych edukacji. W działaniu drugim członkowie sieci będą badać, czy i w jaki sposób same szkoły uwzględniają w swoim nauczaniu fakt, że leżą w rejonie pogranicza. Działania te wymagają zaangażowania nauczycieli z ERP oraz naukowców i studentów obu partnerskich szkół wyższych. W ramach działania trzeciego, studenci z obu szkół i nauczyciele szkół podstawowych i średnich z obu stron granicy będą, w formie wspólnych seminariów i ćwiczeń terenowych, przeprowadzać wywiady i badania kwestionariuszowe. Działanie czwarte będzie na poziomie mikro weryfikować, czy uczniowie (głównie szkół średnich) z ERP są mentalnie przygotowani do studiowania po drugiej stronie granicy.

Nazwa projektu: Śląsk i problematyka pułapki średniego dochodu – czeskie i polskie perspektywy regionalne
Numer rejestracyjny projektu: CZ.11.4.120/0.0/0.0/16_013/0002404
Harmonogram realizacji projektu: 1. 12. 2020 – 31. 11. 2021

Zespół badawczy ze strony  czeskiej: JUDr. Marie Sciskalová, Ph.D., Ing. Lucie Kamrádová, Ph.D., Mgr. Lukáš Vomlela, Ph.D.

Zespół badawczy ze strony polskiej. dr hab. Rafał Riedel, Orof. UO, mgr Nikola Starzec

Celem projektu jest rozwój współpracy w obszarze edukacyjnym i naukowym pomiędzy Uniwersytetem Opolskim i Uniwersytetem Śląskim w Opawie, wzmocnić współpracę między częścią pracowników akad. i kontakty między studentami obu instytucji. Problem, który zamierzamy rozwiązać, definiujemy jako brak wystarczającej perspektywy regionalnej w definiowaniu celów rozwoju społeczno – gospodarczego. Transgraniczna współpraca regionalna pozwala widzieć taki obszar jak Śląsk jako jeden region gospodarczy.

Problem, który zamierzamy rozwiązać, definiujemy jako brak wystarczającej perspektywy regionalnej w definiowaniu celów rozwoju społeczno – gospodarczego. Oczywiście istnieją regionalne programy operacyjne (związane z dystrybucją funduszy unijnych – takich jak: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, czy Europejski Fundusz Spójności), jednak są one podporządkowane i opracowywane w odniesieniu do programów rozwojowych wyższego szczebla, w tym przede wszystkim poziomu państwa narodowego. Tymczasem, transgraniczna współpraca regionalna, pozwalająca widzieć taki obszar jak Śląsk, jako jeden region gospodarczy, umożliwia wydostanie się z pułapki państwowo-centrycznej perspektywy. Narodowe strategie rozwojowe dostrzegają – w całej swojej złożoności – problem pułapki średniego dochodu. Jednak widzą ją jako część problemu gospodarki narodowej, nie zaś jako problem regionalny. Tymczasem różnice międzyregionalne wewnątrz wielu państw europejskich (w tym w Polsce i Republice Czeskiej) pozostają znaczące, ich uwarunkowania – strukturalne i, jako takie, wymagają odpowiedzi w postaci precyzyjnych programów rozwojowych, które umożliwiłyby im uniknięcie pułapki średniego dochodu.

Śląsk przez wieki był obszarem etnicznej, narodowej religijnej (etc.) multi-kulturowości, stanowiąc dom dla Polaków, Czechów, Niemców, Żydów i przedstawicieli wielu innych narodowości. Różnorodnie kształtowała się też w historii jego przynależność państwowa. Dzisiejszy podział Śląska stanowi jedną z wielu historycznych konfiguracji granicznych, jednocześnie wewnątrz-unijne granice państwowe odgrywają coraz bardziej rolę symboliczną. Wiele opracowań analitycznych postuluje widzieć takie obszary jak zagłębie przemysłowe Ostrava-Rybnik-Katowice, jako obszar, który powinien być objęty spójną strategią rozwojową.

Dlatego zaproponowany projekt chce widzieć całość Śląska jako obszar jednolitego rozwoju gospodarczego i jego autorzy zamierzają dokonać analizy przesłanek rozwojowych, pozwalających uniknąć pułapki średniego dochodu.  Przedsięwzięcie takie wymaga transgranicznej współpracy pomiędzy ekspertami i instytucjami naukowymi, takimi jak Uniwersytet Opolski i Uniwersytet Śląski w Opawie.

Podjęte działania:

  1. prelekcja dr. Joanny Podgórskiej-Rykały, Deliberacyjne innowacje służące podnoszeniu jakości (współrządzenia w transgranicznej polityce regionalnej
    18 maja 2021, 12:30-13:15, (Zoom)
    Szczegóły organizacyjne