dr hab. Aleksandra Trzcielińska-Polus, prof. UO

Profesor – Kierownik Katedry Stosunków Międzynarodowych 

Tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie nauki o polityce obroniła w 1995 r. na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego na podstawie rozprawy pt.: „Wysiedleńcy” z Polski w Republice Federalnej Niemiec w latach 1980-1990. Redaktor naczelna czasopisma „Pogranicze. Polish Borderlands Studies”.Stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce uzyskała w 2010 r. na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionej rozprawy habilitacyjnej “Polska na forum Bundestagu (1990-2002). Współkształtowanie przez Parlament Związkowy polityki zagranicznej Niemiec w kontekście procesu integracji europejskiej”.
  • współczesne stosunki polsko-niemieckie.
  • stosunki międzynarodowe (polityczne i gospodarcze)
  • przemiany zachodzące w regionach pograniczy i we współpracy transgranicznej

Publikacje zwarte

1.1. Prace zwarte autorskie

  1. ”Wysiedleńcy” z Polski w Republice Federalnej Niemiec w latach 1980-1990. Opole: Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski 1997 – 160 s.: tab. wykr. sum. Zsfg, bibliogr.
  2. Polska na forum Bundestagu (1990-2002). Współkształtowanie przez Parlament Związkowy polityki zagranicznej Niemiec w kontekście procesu integracji europejskiej. Opole 2008. Uniwersytet Opolski. Studia i Monografie Nr 401- 355 s.: Zsfg, bibliogr., indeks.

1.2. Prace zwarte współautorskie

  1. Polacy i Niemcy. Płaszczyzny i drogi normalizacji. Doświadczenia pierwszej dekady realizacji polsko-niemieckiego traktatu z 17 czerwca 1991 r. na przykładzie Śląska Opolskiego. [Aut.]: Wiesław Lesiuk, Michał Lis, Aleksandra Trzcielińska-Polus. Opole 2001 – 87 s.: tab. bibliogr. Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu. Monografie i Opracowania.
  2. Státní správa a samospráva v českých zemích po roce 1918 se zřetelem na oblast školství. Ed. Novakova Z. a kol., Praha 2014

1.3. Prace zwarte redagowane

  1. Polacy i Niemcy. Płaszczyzny i drogi normalizacji. Bilans pierwszego pięciolecia. Pod red. Michała Lisa i Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole: Wydaw. Instytut Śląski Sp. z o. o. 1997 – 239, [4] s.: bibliogr. Stowarzyszenie “Wspólnota Polska”. Oddział w Opolu.
  2. Colloquium Opole’97. Nowe przepaści w Europie? Gdy granica Unii Europejskiej przesunie się bardziej na wschód… Materiały sesji naukowej odbytej w Opolu w dniach 20-22 października 1997 roku. Pod red. i Wstęp Michała Lisa i Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 1998 – 98, [1] s. : tab. wykr. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Colloquium Opole : Polacy – Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  3. 60 [sześćdziesiąta] rocznica pogromu Żydów w Niemczech. Colloquium Opole ’98. Materiały sesji naukowej odbytej w Opolu w dniach 8-10 listopada 1998 roku. Pod red. i Wstęp Michała Lisa, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 2000 – 142, [1] s.: fot. bibliogr. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Colloquium Opole. Polacy – Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  4. Colloquium Opole ’99. Dziesięć lat po przełomie w Europie – rzeczywiste sąsiedztwo i wspólne wartości i Colloquium Opole 2000. Stereotypy i uprzedzenia w stosunkach między Polakami, Niemcami i Czechami. Pod red. i Przedm. Wiesława Lesiuka, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 2001 – 206, [2] s.: faks. portr. tab. shrn, Zsfg. Panstwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Colloquium Opole Polacy – Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  5. Colloquium Opole 2001. Lęki i obawy przed procesem jednoczenia się Europy. Pod red. i Przedm.: Wiesława Lesiuka, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 2002 – 194, [2] s.: tab. wykr. Zsfg, shrn. streszcz. bibliogr. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Colloquium Opole. Polacy -–Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  6. Colloquium Opole 2002. Rola Europy w światowych procesach kooperacji i konfrontacji. Pod red. i Przedm.: Stanisława Senfta, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 2003 – 144, [4] s.: tab. Zsfg, shrn. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski [i in.] Collquium Opole. Polacy – Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  7. Colloquium Opole 2003. Przystąpienie do Unii Europejskiej – szanse dla regionów. Pod red. i Przedm.: Stanisława Senfta, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. Opole 2004 – 177, [7] s.: tab. shrn. Zsfg. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu [i in.]. Colloquium Opole. Polacy – Niemcy – Czesi. Sąsiedztwo na przełomie wieków.
  8. „Śląsk Opolski”. Środowisko. Społeczeństwo. Gospodarka. Kultura. Opole 2004 R. 14 nr 1: Kwestie tożsamości narodowej i regionalnej na Śląsku Opolskim po II wojnie światowej. Pod red. nauk. Stanisława Senfta, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus. – 82, [2] s.: faks. tab. bibliogr.
  9. Colloquium Opole 2004. Kształcenie + wykształcenie = praca?, Pod red. i Przedm. Stanisława Senfta, Aleksandry Trzcielińskiej-Polus, Opole 2005 – s.168. Uniwersytet Opolski, PIN – Instytut Śląski, Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji.
  10. Colloquium Opole 2005. W zjednoczonej Europie. Perspektywy młodych Czechów, Polaków i Niemców ze wschodnich krajów federacji. Pod red. i Przedm. Stanisława Senfta i Aleksandry Trzcielińskiej-Polus, Opole 2006 – 175 s. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji.
  11. Colloquium Opole 2006. Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce, Niemczech i Republice Czeskiej – tożsamość i perspektywy w jednoczącej się Europie. Pod red. Stanisława Senfta i Aleksandry Trzcielińskiej-Polus, Opole 2007- 120 s. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Uniwersytet Opolski. Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji.
  12. Colloquium Opole 2007. Mniejszości narodowe i etniczne – edukacja i kultura. Pod red. i Przedm. Stanisława Senfta i Aleksandry Trzcielińskiej-Polus, Opole 2008 – 180 s. Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Politechnika Opolska. Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji. Hochschule Zittau/Görlitz.
  13. Colloquium Opole 2008. Otwarta Europa – otwarte regiony – nowy wymiar migracji, pod red. K. Heffnera i A. Trzcielińskiej-Polus, Państwowy Instytut Naukowy. Instytut Śląski w Opolu. Opole 2009.
  14. Colloquium Opole 2009. Od Okrągłego stołu do obalenia Muru Berlińskiego i Aksamitnej Rewolucji. Polacy – Niemcy – Czesi – nowe wartości, nowe relacje, pod red. M. Lisa, A. Trzcielińskiej-Polus, Opole 2010.
  15. Collective identity, international cooperation and national interest in Europe and beyond, ed. by A. Trzcielińska-Polus, B. Curyło, S. Garsztecki, Opole 2011
  16. Open Europe: Cultural Dialogue across Borders, Vol 5: New Diplomacy in Open Europe, ed. by B. Curyło, J. Kulska, A. Trzcielińska-Polus, Opole 2014,
  17. Między historią a polityką. Śląsk w przestrzeni europejskiej. Studia i szkice dedykowane Profesorowi Edmundowi Nowakowi, pod red. D. Kisielewicz i A. Trzcielińskiej-Polus, Opole 2014
  18. W służbie Śląska – Polski – Europy. Studia i szkice poświęcone Profesorowi Józefowi Kokotowi w stulecie urodzin, pod red. D. Kisielewicz i A. Trzcielińskiej-Polus, Opole 2016.

Artykuły z ostatnich pięciu lat

  1. Aktywność i apanaże byłych przywódców politycznych. W: K. Minkner & L. Rubisz, K. Minkner & L. Rubisz (red.), Antynomie polityczności : artykuły, eseje i szkice dedykowane Profesor Barbarze Goli, Opole 2013, s. 101–111. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
  2. Historia i pamięć w polityce Niemiec. W: E. Kuczyński & M. Tomczyk, E. Kuczyński & M. Tomczyk (red.), Polityka-kultura-społeczeństwo. Niemcy, Austria, Szwajcaria w pierwszej dekadzie XXI wieku, Łódź 2013, s. 13–32.Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  3. Nacisticke koncentracni tabory v Polsku a problem jejich nazvoslovi. W: P. Kopecek (red.), Spolecenskovedni aspekty fenomenu vyrovnani s minulosti v kontextu vychovy k obcanstvi, Praha 2013,  s. 139–151. Nakladatelstvi Epocha.
  4.  The region of Opole and the role of selected cities. W: Cities in transition : urban governance in Olomuc Region and Opole Voivodeship, Olomouc 2013, s. 36–47. Civipolis.
  5. Polskie obozy koncentracyjne/zagłady” z czasów drugiej wojny światowej jako problem polityczny, prawny i etyczny w stosunkach polsko-niemieckich. W: D. Kisielewicz & A. Trzcielińska-Polus,  (red.), Między historią a polityką : Śląsk w przestrzeni europejskiej : studia i szkice dedykowane profesorowi Edmundowi Nowakowi, Opole 2014, s. 203–214. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
  6.  Priorytety polskiej i niemieckiej polityki zagranicznej w latach 2010-2013. W: Dylematy polityki zagranicznej Polski na początku XXI wieku, Katowice 2014, s. 187–208. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  7. Proces wchodzenia do strefy euro republik bałtyckich : aspekty polityczne, gospodarcze i społeczne : wnioski dla Polski. „Studia Wschodnioeuropejskie2014, nr 1, s. 91–111.
  8. The rivalry between the EU and Russia over Ukraine at the turn of 2013 and 2014. W: B.Curyło, J. Kulska, & A. Trzcielińska-Polus, B. Curyło, J. Kulska, & A. Trzcielińska-Polus (red.), New diplomacy in open Europe, Opole 2014, T. 5, s. 59–70. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
  9. Recenzja książki: Badanie jakości życia w powiatach zgorzeleckim i Görlitz, „Pogranicze. Polish Borderlands Studies 2014 , t.2 (2), s. 233-236.
  10. Wysiedleńcy i osiedleńcy na Śląsku Opolskim jako konsekwencja II wojny światowej, „Studia Śląskie” 2015, t. 76, s. 167-180.
  11. Mniejszość niemiecka na Śląsku Opolskim – atut czy wyzwanie dla regionu?, W: Między lękiem a nadzieją. Dziesięć lat funkcjonowania ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (2005-2015), pod red. A. Adamczyk, A. Saksona, C. Trosiaka, Poznań 2015, s. 145-155.
  12. Samorządowy wymiar polityki zagranicznej województwa opolskiego, Pogranicze. Polish Borderlands Studies”, 2015, t. 3, nr 2, s. 117-133.
  13. Głos Edmunda Jana Osmańczyka w sprawie emigracji, W: Śląsk Edmunda Jana Osmańczyka, pod red. M. Lisa, Opole 2015, s. 43-58.
  14.  A.T.-P., K. Zuba, Polityka europejska Niemiec, ETE Working Paper”  Instytut Politologii UO 2015, nr 4, ss. 43.
  15. Mniejszości narodowe i etniczne na Ukrainie oraz kwestia realizacji ich praw, W: Prezydencje środkowoeuropejskie i problemy Partnerstwa Wschodniego. Studia i szkice pod redakcją Wiesławy Piątkowskiej-Stepaniak i Janusza Sawczuka, Opole 2015, s. 83-97.
  16. Profesor Józef Kokot – internacjolog i niemcoznawca, W: W służbie Śląska – Polski – Europy. Studia i szkice poświęcone Profesorowi Józefowi Kokotowi w stulecie urodzin, pod red. D. Kisielewicz i A. Trzcielińskiej-Polus, Opole 2016, s. 115-127.
  17. Omówienie książki Zbigniewa Mazura pt. Droga Niemiec do zjednoczenia wewnętrznego, „Przegląd Zachodni” 2016, nr 2, s. 320-325.
  18. Polsko-niemiecki traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy na forum Bundestagu, „Rocznik Polsko-Niemiecki” 2016, nr 24, z. 1, s. 35-57.
  19. Ewolucja roli mniejszości niemieckiej w Polsce oraz Polonii w Niemczech w stosunkach polsko–niemieckich pod koniec XX i na początku XXI w., „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2016, nr 2, s. 23-41.
  20. Udział mniejszości niemieckiej w życiu politycznym, W: L. Nijakowski (red.),  Niemcy. Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce, Warszawa 2016, s. 101-122, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Komisja Mniejszości Narodowych i etnicznych.
  21. Interesy ekonomiczne w polityce zagranicznej Niemiec po zjednoczeniu w 1990 roku, Acta Universitatis Wratislaviensis Nr 3730, „Niemcoznawstwo” 2016, nr 24, pod red. K. Gelles, s. 35-54.
  22. Przebaczenie, pojednanie i dialog w stosunkach polsko-niemieckich, W: Oblicza pojednania/ Faces of Reconciliation, pod redakcją Joanny Kulskiej, Opole 2016, s. 91-110, ISBN 978–83–7395–727–5
  23. Współpraca miast województwa opolskiego z partnerami niemieckimi z perspektywy 25 lat realizacji traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, “Studia Śląskie” 2016, t. LXXIX, s. 125-137.
  24. Granice i pogranicza Unii Europejskiej w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym w kontekście kryzysu migracyjnego, W: Unia Europejska w poszukiwaniu swoich granic, red. M. Trojanowska-Strzęboszewska, Wydawnictwo Naukowe UKSW, Warszawa 2017, s. 25-38.
  25. Zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego Niemiec jako konsekwencja procesów
  26. imigracyjnych, „Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka”. Regionalne i globalne zagrożenia bezpieczeństwa Niemiec, red. B. Molo, 2017, nr 1, s. 129-142.
  27. Demokracja w Niemczech w drugiej dekadzie XXI wieku, W: Zjawiska polityczne w perspektywie teoretycznej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi W. Jabłońskiemu, pod red. A. Czajowskiego, D. Drałus, L. Sobkowiaka, M. Wichłacz, Wrocław 2017, Wydawca Instytut Politologii Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 133-142.
  28. Niemcy, W: Doktryny integracyjne państw europejskich, pod red. K. Zuby, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017, s. 49-69.
  29. Polityka imigracyjna Niemiec w dobie kryzysu uchodźczego w Europie, W: Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, pod red. A. Adamczyk, A. Saksona, C. Trosiaka, Poznań 2017, UAM w Poznaniu.
  30. 25 lat polityki zjednoczonych Niemiec wobec Polski, W: 25 lat niemieckiego zjednoczenia. Bilans ćwierćwiecza, pod red. J. Ciesielskiej-Klikowskiej i E. Kuczyńskiego, Łódź 2017, s. 11-28, Uniwersytet Łódzki.
  31. Das Bild Polens und der polnischen Politik am Beispiel ausgewählter Artikel in den deutschen Medien im Jahr 2017, „Civilia. Odborna Revue pro didaktiku společenských véd”, Ročnik 8, nr 2, s. 71-94.
  32. Śląski Heimat w wybranych utworach niemieckich autorów, W: Artificem commendat opus. Region – Pamięć – Polityka. Studia i materiały ofiarowane profesor Danucie Kisielewicz, red. E. Ganowicz, Opole 2018, s. 185-197.
  33. Mur berliński jako granica i linia frontu w czasach zimnej wojny, Pogranicze. Polish Borderlands Studies” 2018, t. 6, nr 1, s. 11-30.
  34. Polityka integracji imigrantów w Republice Federalnej Niemiec w dyskursie przed wyborami parlamentarnymi w 2017 r., W: Polityka migracyjna w obliczu współczesnych wyzwań. Teoria i praktyka, red. H. Chałupczak, M. Lesińska, E. Pogorzała, T. Browarek, Lublin 2018, s. 299-318. Wydawnictwo UMCS.
  35. Ukrainian Immigration into Poland and its Economic, Social and Cultural Consequences, W: Social, Cultural, Ethical and Political aspects of Migration, Bammental 2018, s. 113-129.

Profesury gościnne:

w 2006 r. oraz w 2012 r. – w ramach przyznanej przez senacką komisję „Schwerpunkt Polen” Uniwersytetu im. J. Gutenberga w Moguncji profesury gościnnej wykłady i warsztaty na temat pograniczy w Europie Środkowo-Wschodniej, stosunków polsko-niemieckich i polskiej polityki zagranicznej w Instytucie Historii Europy Wschodniej, Instytucie Germanistyki i Instytucie Nauk Politycznych tegoż uniwersytetu.

Udział w projektach badawczych:

  • Projekt badawczy: Ewolucja instytucji granicy we współczesnej Europie
  • Visegrad Fund (Project: Open Europe: Cultural Dialogue across Borders)
  • Visegrad Fund (Project: Social, Cultural, Ethical and Political aspects of Migration)
  • Grant NCN (Uwarunkowania stabilności i spójności polskiej reprezentacji w Parlamencie Europejskim)

Udział w redakcjach czasopism:

  • członek komitetu naukowego rocznika Acta Universitatis Wratislaviensis seria Niemcoznawstwo”
  • członek rady naukowej Edice Erudica (seria wydawnicza publikowana przez Uniwersytet im Palackeho w Ołomuńcu)
  • członek rady redakcyjnej czasopisma “CIVILIA” wydawanego przez Uniwersytet im Palackeho w Ołomuńcu
  • redaktor naczelna czasopisma „Pogranicze. Polish Borderlands Studies”
  • Polityka zagraniczna RP
  • Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze
  • Problemy polityczne współczesnego świata
  • Rywalizacja wielkich centrów gospodarczych świata
  • Negocjacje ekonomiczne

Collegium Civitas pokój 314
telefon: (77) 452 74 76 (z sieci UO: 7476)
e-mail: apolus@uni.opole.pl

Kontakt w języku polskim i niemieckim.